بررسی تنوع فیتوشیمیایی بین برخی ژنوتیپ ها و اندام های مختلف گل ماهور در شمال غرب ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه

2 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه

3 استاد، مرکز تحقیقات ریزفناوری دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز

چکیده

اندام‌های گونه‌های مختلف گل ماهور (Verbascum spp) به دلیل برخورداری از ساپونین‌ها، فنل‌ها، فلاونوئیدها و موسیلاژ خواص و اهمیت بسزایی در صنایع دارویی دارند. غرب ایران یکی از مراکز اصلی تنوع گونه‌های مختلف گل ماهور به شمار می‌رود. با هدف شناخت و بهره‌برداری از ظرفیت ژنوتیپ‌های بومی در کارهای اصلاحی، تنوع ژنتیکی این گیاه در شمال غرب ایران (40 منطقه از استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان) بر اساس تنوع فیتوشیمیایی (فنل کل، فلاونوئید کل، ساپونین کل و فعالیت آنتی اکسیدانی) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مطالعه نشان داد که ژرم پلاسم متنوعی از گل ماهور در شمال غرب ایران وجود دارد و بین ژنوتیپ‌های مورد مطالعه تفاوت معنی‌دار آماری مشاهده شد. بیشترین مقدار فنل کل (35/44 میلی‌گرم گالیک اسید بر گرم وزن خشک) در اندام ریشه ژنوتیپ (V. stachydiforme) G8 و بیشترین مقدار فلاونوئید کل (32/6 میلی‌گرم کوئرسیتین بر گرم وزن خشک) در اندام برگ ژنوتیپ G2 (V. erianthum) مشاهده شد. بر اساس نتایج این تحقیق مشخص ‌شد ژنوتیپ‌های G2، G8، G10 و G14 از نظر بسیاری از صفات (مقدار فنل کل، فلاونوئید کل، ساپونین کل و فعالیت آنتی اکسیدانی) بر دیگر ژنوتیپ‌ها برتری دارند و می‌توان بعد از مطالعات تکمیلی از آنها در برنامه‌های اصلاحی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


Amini S, Hassani A, Alirezalu A, Maleki R. 2017. Investigation of genetic diversity among Verbascum species in West Azerbaijan province by morphological and phytochemical markers. Journal of Plant Production 24 (3): 123-142.
Amini S, Hassani A, Alirezalu A, Maleki R. 2020. Evaluation of phenolic compounds and antioxidant activity in leaves of different different Verbascum L. species in West Azerbaijan province. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants 36 (3): 466-482.
Arrif S, Benkhaled M, Long C, Lavaud C, David B. 2006. Glycosylated iridoids and a triterpene saponin from Verbascum ballii (Batt.) M. Qaiser. Biochemical Systematics and Ecology 3 (34): 259-262.
Bernath J. 2002. Strategies and recent achievments in selection of medicinal and aromatic plants. Acta Horticulturae 576: 115-128.
Binava S, Yavari A, Shokrpour M. 2020. A study on the quality and quantity of essential oil from different plant organs of Salvia mirzayanii Rech.F. & Esfand. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants 35 (6): 914-924.
Burits M, Bucar F. 2000. Antioxidant activity of Nigella sativa essential oil. Phytotherapy Research 14 (5): 323-328.
Canter PH, Thomas H, Ernst E. 2005. Bringing medicinal plants into cultivation: opportunities and challenges for biotechnology. Trends in Biotechnology 23 (4): 180-185.
Chang Q, Zuo Z, Harrison F, Chow MSS. 2002. Hawthorn. The Journal of Clinical Pharmacology 42 (6): 605-612.
Dung PTN, Trinh PTN, Hung QT, Tuan NT, Lam TD. 2019. Saponin, polyphenol, flavonoid content and α-glucosidase inhibitory activity, antioxidant potential of Launaea sarmentosa leaves grown in ben tre province, Vietnam. In: IOP Conference Series: Materials Science and Engineering 54 (1): 1-5.
Ebrahimzadeh M, Hosseinimehr S, Hamidinia A, Jafari M. 2008. Antioxidant and free radical scavenging activity of Feijoa sallowiana fruits peel and leaves. Pharmacologyonline 1: 7-14.
Fernandes de Oliveira AM, Sousa Pinheiro L, Souto Pereira CK, Neves Matias W, Albuquerque Gomes R, Souza Chaves O, Simões de Assis T. 2012. Total phenolic content and antioxidant activity of some Malvaceae family species. Antioxidants 1 (1): 33-43.
Lim JG, Park HM, Yoon KS 2020. Analysis of saponin composition and comparison of the antioxidant activity of various parts of the quinoa plant (Chenopodium quinoa Willd.). Food Science and Nutrition 8 (1): 694-702.
Karmian R, Ghasemlou F. 2015.  Study of saponin content in aerial parts and roots of three verbascum l. Species. Iranian Journal of Plant Biology 28 (3):565-603.
Karamian R, Asadbeigy M, Yari S. 2018. Antioxidant activity of Glycyrrhiza glabra L. extract and protective effect of its leaf extract on ethanol-induced nephrotoxicity in male rats. Journal of Ilam University of Medical Sciences 26 (4): 1-12.
Khatir Nameni M, Mazandarani M. 2011. Of total flavonoids and phenolic different organs of medicinal plant Deadly nights hade (Atropa belladonna L.) in the jungle province Tvskstan. National Conference on Medicinal Plants 2: 2-7.
Mostafa A, Sudisha J, El-Sayed M, Ito SI, Ikeda T, Yamauchi N, Shigyo M. 2013. Aginoside saponin, a potent antifungal compound, and secondary metabolite analyses from Allium nigrum L. Phytochemistry Letters 6 (2): 274-280.
Panchal M, Murti K, Lambole V. 2010. Pharmacological properties of Verbascum taphsus – a review. International Journal of Pharmaceutical Sciences Review and Research 5: 73-77.
Petrichenko VM, Razumovskaya TA. 2004. Composition of fatty acids from seeds of three Verbascum L. species grown in the Perm region. Rastitel’nye Resursy 40: 72-77.
Rechinger KH. 1981. Flora Iranica, Scrophulariaceae I, Akademische Druck-u. Verlagsanstalt, Graz Austria 134.
Sulaiman SF, Yusoff NAM, Eldeen IM, Seow EM, Sajak AAB, Ooi KL. 2011. Correlation between total phenolic and mineral contents with antioxidant activity of eight Malaysian bananas (Musa sp.). Journal of Food Composition and Analysis 24 (1): 1-10.
Selseleh M, Hadian J, Nejad Ebrahimi S, Sonboli A, Georgiev MI, Mirjalili MH. 2019. Metabolic diversity and genetic association between wild populations of Verbascum songaricum (Scrophulariaceae). Industrial Crops and Products 137: 112-125.
Sharifnia F. 2007. Notes on the distribution and taxonomy of Verbascum in Iran. Iranian Journal of Botany 31 (1): 30-32.
Tabatabaei R, Khaligi A, Kashi A, Asnaashari S, Moghadam B, Delazar A. 2007. Antioxidant activity and chemical compositions of essential oil of aerial parts of Satureja sahendica Bornm. Pharmaceutical Sciences 3: 1-6.
Tatli R, Akdemir SZ. 2004. Chemical constituents of Verbascum L. species. Journal of Pharmaceutical Sciences 29: 93-107.
Tawaha K, Alali FQ, Gharaibeh M, Mohammad M, El-Elimat T. 2007. Antioxidant activity and total phenolic content of selected Jordanian plant species. Food Chemistry 104 (4): 1372-1378.
TatliI İİ, Akdemir ZŞ, Bedir E, Khan IA. 2004. Saponin, iridoid, phenylethanoid and monoterpene glycosides from Verbascum pterocalycinum var. mutense. Turkish Journal of Chemistry 28 (1): 111-122.
Zovko Koncic M, Kremer D, Karlovic K. 2010. Evaluation of antioxidant activities and phenolic content of Berberis vulgaris L. and Berberis croatica Horvat. Food and Chemical Toxicology 48: 2176-21.